Ek-2: Tarihsel Kaynak/Kanıt Analiz Formu Çözümleri (Soru 5-10)
Osmanlı Ekonomik ve Sosyal Tarihi eseri analiz formunun kalan sorularının tam çözümleri aşağıdadır:
Soru 5: Kaynaklar/kanıtlar ne zaman yazılmış veya oluşturulmuştur?
Cevap 5: Eser ilk olarak uzun yıllar süren arşiv çalışmalarının ardından 1994 yılında İngilizce olarak yayımlanmış, daha sonra Türkçe tercümesi ve genişletilmiş baskıları yapılmıştır.
Soru 6: Kaynakların/kanıtların yazılma veya oluşturulma amacı nedir?
Cevap 6: Osmanlı tarihinin sadece savaşlar ve padişahlar tarihinden ibaret olmadığını göstermek; imparatorluğun asıl ayakta kalma sırrı olan sosyal, idari ve ekonomik mekanizmaları arşiv belgeleriyle dünyaya ispatlamak ve Batı merkezli yanlış Osmanlı iktisat tezlerini çürütmektir.
Soru 7: Kaynakların hedef kitlesi kimlerdir?
Cevap 7: Tarihçiler, akademisyenler, üniversite öğrencileri, sosyal bilimlerle ilgilenen araştırmacılar ve Osmanlı’nın gerçek toplumsal yapısını merak eden tüm entelektüel okuyuculardır.
Soru 8: Kaynakları/kanıtları yazan veya oluşturan kişilerin bakış açısı kaynağa nasıl yansımıştır?
Cevap 8: Halil İnalcık’ın nesnel, belgeye dayalı ve analitik bakış açısı esere tamamen yansımıştır. Duygusal veya hamasi övgülerden kaçınmış; her tezi tahrir defteri istatistikleri ve resmî kanunnamelerle ispatlayarak soğukkanlı ve bilimsel bir üslup kullanmıştır.
Soru 9: Kaynakların yanlılık ve yanıltıcılık durumu nedir?
Cevap 9: Eser son derece tarafsızdır. Yanlılık yoktur; çünkü yazar iddialarını kişisel yorumlara değil, devletin kendi resmî kayıtlarına (arşivlerine) dayandırmaktadır. Farklı tarihî görüşleri ve yabancı tarihçilerin tezlerini de eserde tartışarak çok sesliliği korumuştur.
Soru 10: Bu kaynaklar çalıştığınız konuya, yazdığınız metne veya yaptığınız tartışmaya hangi katkıları sağlamaktadır? Neden?
Cevap 10: Bu eser, 9. Sınıf Tarih dersindeki ‘Tarihsel bilginin üretim süreci’ konusunu kavramamıza doğrudan katkı sağlar. Bir tarihçinin ham bir arşiv belgesini nasıl okuduğunu, ondan nasıl ekonomik istatistikler çıkardığını ve bu verileri nasıl bilimsel bir tarih anlatısına dönüştürdüğünü (raporlaştırdığını) somut olarak görmemizi sağlar.
Tüm sayfaların detaylı cevapları için 9. Sınıf Tarih Zenginleştirme Etkinlikleri Cevapları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.