1. TEMA: ETKİLEŞİM – Etkinlik 1.16: İyonlaşma Enerjisi I 1. Soru: Periyodik tablonun aynı grubunda iyonlaşma enerjisi değerinin değişimine neden olan etmenler nelerdir? Cevap: Aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe katman sayısı artar, atom yarıçapı büyür. En dıştaki elektron çekirdekten uzaklaştığı için koparılması kolaylaşır ve 1. iyonlaşma enerjisi azalır. 2. Soru: Periyodik tablonun aynı periyodunda 1….

1. TEMA: ETKİLEŞİM – Etkinlik 1.15: İyon Yarıçapı 1. Soru: Nötr bir atomdan katyon oluşumu sırasında atom yarıçapında nasıl bir değişim olmaktadır? Açıklayınız. Cevap: Katyon oluşurken atom elektron kaybeder. Elektron sayısı azaldığı için elektron başına düşen çekirdek çekim gücü artar ve iyon yarıçapı nötr atomun yarıçapından küçük olur (Örn: Na > Na⁺). 2. Soru: Nötr…

1. TEMA: ETKİLEŞİM – Etkinlik 1.14 & Etkinlik 1.15 3. Soru: Atom yarıçapı en büyük ve en küçük atomlar periyodik tabloda hangi periyot ve grupta yer alır? Cevap: En büyük yarıçap: Periyodik tablonun sol alt köşesinde (7. periyot 1A grubu / Fr, Cs). En küçük yarıçap: Sağ üst köşesinde (1. periyot 8A grubu / He)….

1. TEMA: ETKİLEŞİM – Etkinlik 1.14: Atom Yarıçapı 1. Soru: Aynı grupta yer alan atomların yarıçaplarındaki değişimin sebebini gruplardan birini seçerek açıklayınız. Cevap: 1A grubu incelendiğinde: Li (152 pm) -> Na (186 pm) -> K (227 pm) -> Rb (248 pm). Sebeb: Aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe katman sayısı (katman elektron kabuğu) artar, bu da…

1. TEMA: ETKİLEŞİM – Konuya Başlarken (Mendeleyev ve Tahminler) 1. Soru: Mendeleyev’in tellür ve iyodun yerini değiştirmesinin sebebi nedir? Cevap: Mendeleyev elementleri atom kütlelerine göre dizerken, Te ve I’nın kimyasal özelliklerinin bulundukları gruba uymadığını fark etmiştir. Kimyasal özelliklerin uyumu (benzer gruplara düşmesi) için atom kütlesi kuralını esneterek yerlerini değiştirmiştir. 2. Soru: Tablo kesitinden yararlanarak galyum…

1. TEMA: ETKİLEŞİM – Kontrol Noktası 1.7 1. Soru (₁₂Mg): a) Elektron dizilimi: 1s² 2s² 2p⁶ 3s². İyon oluşumunda en dıştaki 3s orbitalinden 2 elektron verilir. b) İyon yükü +2’dir (Mg²⁺). Elektron dizilimi 1s² 2s² 2p⁶ olur. Oluşan iyon türü katyondur. 2. Soru: Aşağıdaki iyonların elektron dizilimini yazınız ve hangi soy gaza benzediğini belirtiniz. Cevap:…

1. TEMA: ETKİLEŞİM – Etkinlik 1.13: İzoelektronik Tanecikleri Tanıyalım Tablo Doldurma ve İnceleme: ₉F⁻: 9 proton, 10 elektron -> 1s² 2s² 2p⁶ ₁₀Ne: 10 proton, 10 elektron -> 1s² 2s² 2p⁶ ₁₃Al³⁺: 13 proton, 10 elektron -> 1s² 2s² 2p⁶ ₁₉K⁺: 19 proton, 18 elektron -> 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ ₁₇Cl⁻: 17 proton, 18…

1. TEMA: ETKİLEŞİM – Etkinlik 1.12 (Devam) 4. Soru: Tablodaki her bir iyonun proton ve elektron sayısı arasındaki fark ile iyon yükü arasındaki örüntüyü belirleyiniz. Cevap: İyon Yükü = Proton Sayısı – Elektron Sayısı. 5. a) Soru: Belirlediğiniz örüntüleri kullanarak anyon ve katyon oluşumuna ilişkin genel bir kural oluşturunuz. Cevap: Atomlar elektron vererek katyon (+),…

1. TEMA: ETKİLEŞİM – Etkinlik 1.12: İyon Oluşumu 1. Soru: Tablodaki boşlukları doldurunuz. Her bir atomun nötr ve iyon hâlinin elektron sayıları arasındaki fark ile elektron dizilimlerindeki değişimi inceleyerek anyon ve katyon oluşumuna yönelik örüntüyü belirleyiniz. Cevap / Örüntü: Nötr atom elektron aldığında negatif yüklü anyon oluşturur (Örn: ₉F + 1e⁻ -> F⁻: 1s² 2s²…

1. TEMA: ETKİLEŞİM – Kontrol Noktası 1.6 Verilen Atomlar: ₁₁Na, ₁₈Ar, ₂₈Ni, ₁₂Mg, ₁₇Cl, ₄Be, ₉F, ₂He, ₁₉K, ₂₂Ti, ₁₃Al, ₂₅Mn. Soruların Cevapları: a) Alkali metaller (1A) grubunda bulunanlar: ₁₁Na, ₁₉K b) 2A grubunda bulunanlar: ₄Be, ₁₂Mg c) ₃Li ile benzer kimyasal özellik gösterenler (1A metalleri): ₁₁Na, ₁₉K ç) 2. periyot elementleri: ₄Be, ₉F d)…